Sambal

Er zijn vele verschillende benamingen als we het over Sambal hebben: natuurlijk Sambal, Sambel of Sambalan… in Thailand zeggen ze Nam Prik en in Indonesie noemen ze het weer Tjabé, Lombok of Cabe. Vele verschillende namen voor dit ‘bijgerecht’ van een heerlijke rijsttafel. Meestal pittig en scherp van smaak door de rode peper.

Waar komt Sambal vandaan?

Solanaceae is een hele lastige naam voor de nachtschadefamilie, een familie van bedektzadige planten. Deze plantensoort bevat veel giftige stoffen die soms ook voor medicinale doeleinden wordt gebruikt. Maar ook is deze soort familie van nutsgewassen als de aardappel, aubergine, paprika, antroewa, pepers en de tomaat. Andere bekende planten de tabaksplant en de Petunia.

De pepers binnen deze familie komen voor in het geslacht Capsicum.Pittige pepers in Sambal
Een aantal van deze pepers zijn:

  • Capsicum Chinense — zoals de heel erg pittige Habanero
  • Capsicum Baccatum — de Zuid-Amerikaanse chilipepers (een bessensoort), Aji
  • Capsicum Annuum — de meest bekende zoals de Jalapeno peper (Mexicaanse tafel) en de gewone paprika
  • Capsicum Frutescens — struikpepers wordt bijvoorbeeld Tabascosaus van gemaakt
  • Capsicum Pubescens — de Zuid-Amerikaanse rocotopepers

Waar maakt deze pepers zo pittig?

Capsaïcine is de werkzame stof die de vruchten zo pittig maakt. Deze stof stimuleert de papillen in de mond op dezelfde manier zoals deze hitte (temperatuur) van voedsel ‘herkent’. Grappige nuance: vogels hebben dit niet. Pittige pepers smaken voor hen net als een paprika voor de mens!

Hetgeen wat mild dan wel veel te pittig is voor ons zit vooral in de membranen om de zaadjes heen.

Sambal als onderdeel van gezonde voeding

Pikante voeding zoals bijvoorbeeld een Sambal Badjak Extra Heet past zelfs in een caloriearm dieet! Pittige voedingsmiddelen zijn meestal ook nog eens gezond.
Ook knoflook en Spaanse pepers hebben een positieve bijdrage aan een goede bloeddruk en het cholesterolgehalte. Hier komt ook nog eens bij een sambal vaak de smaak van net die gezonde voeding met een niet zo heel lekkere smaak (zoals spruitjes, spinazie of soja) net wat makkelijk te eten maakt. Chilipepers helpen je verbranding van calorieën ook nog eens te versnellen zodat vet eerder wordt afgebroken en je hierdoor dus sneller zult afvallen.

Je gaat er soms van zweten…

Onderzoekers bekeken het effect van chilipepers op het dieet omdat ze het interessant vonden waarom pikant eten mensen soms zo doet zweten. Een groep mannen en vrouwen werden op een caloriearm dieet gezet. De ene helft van de deelnemers kreeg ook supplementen van de milde versie van de peper, de andere helft placebopillen. Hieruit kwam vervolgens naar voren dat het energieniveau van degenen die het meeste capsaïcine, het ingrediënt verantwoordelijk voor de versnelling van het metabolisme, opnamen bijna 2 keer de hoeveelheid was dan de mensen die de placebo’s kregen.

Er is ook een milde variant

De onderzoekers hebben een rapport opgemaakt waaruit blijkt dat de warmte die veroorzaakt wordt door pikant eten zowel vetlagen oxideert als het metabolisme versnelt. Degenen die gevoelig zijn voor pikant eten kunnen halen ook voordeel uit pepertjes zonder de pikante nasmaak te moeten proeven. Er zit namelijk een gelijke hoeveelheid van het ingrediënt capsaïcine in mildere chilipepers.

Pittige sambal: Sambal Badjak Extra Heet

Mildere, zoetere sambal: Sambal Manis